Uczta
Czym był jinyeon? Królewska uczta z czasów Joseon, która zainspirowała widowisko
Świąteczna uczta dworska, na której muzyka i taniec miały swoją scenę, oraz królewskie księgi protokołu, w których zapisywano każdy kielich, kostium i instrument.
Zarezerwuj swoje miejsce ↗Szybka odpowiedź
Jinyeon był świąteczną ucztą na dworze Joseon, organizowaną z pomyślnych okazji, takich jak święta państwowe, urodziny królewskie i rocznice wstąpienia króla na tron. Ponieważ w Joseon nie było teatrów wystawiających sztukę czystą, to właśnie podczas tych uczt inscenizowano muzykę i taniec, a szczegóły spisywano później w księgach zwanych uigwe, królewskimi protokołami. Seulskie widowisko zapożycza nazwę i scenerię, a nie konkretną ucztę.
Terminy uczt z czasów Joseon w skrócie
| Termin | Co oznaczał |
|---|---|
| Jinyeon | Uroczysta biesiada; w późnojeonjońskim gabinecie słowo to oznacza również całą rodzinę świątecznych uczt |
| Jinchan | Nazwa bankietu oznaczająca serwowanie jedzenia |
| Jinjak | Nazwa bankietu oznaczająca serwowanie napojów |
| Uigwe | Królewskie księgi protokołu dokumentujące obrzędy i ceremonie, w tym bankiety |
| Uczta na zewnątrz | Uczta dla króla i dostojników |
| Wewnętrzna uczta | Uczta dla członków rodziny królewskiej, krewnych i utytułowanych dam |
Uczta z wbudowaną sceną
Badanie Kim Jong Su z 2008 roku opublikowane w „Korea Journal” wychodzi od uderzającego spostrzeżenia: w czasach dynastii Joseon nie istniały przedstawienia teatralne o czysto artystycznym charakterze, dlatego to bankiety królewskie stwarzały przestrzeń dla muzyki i tańca. Bankiet wymagał miejsca dla wielu gości, orkiestry i tancerzy, w związku z czym na terenie pałacu wznoszono obiekty tymczasowe, w tym szeroką prowizoryczną scenę, na której grywał zespół tarasowy. Słowo jinyeon, oznaczające wydanie bankietu, należy do niewielkiej rodziny określeń. W artykule jin pungjeong odczytuje się jako największy typ, po którym następują jinyeon, jinchan i jinjak, aż od połowy XIX wieku tytuły przestały odzwierciedlać rangę wydarzenia.
Kto ucztował i kiedy
Wcześnie w czasach dynastii kodeks prawny Gyeongguk daejeon przewidywał coroczne uroczyste bankiety dla jedności i dla osób starszych, obok często organizowanych bankietów okolicznościowych. Po restauracji króla Injo w 1623 roku te regularne niemal zanikły, a bankiety okolicznościowe urządzano tylko przy wyjątkowych okazjach: trzydziestej lub czterdziestej rocznicy wstąpienia króla na tron albo czterdziestych, pięćdziesiątych lub sześćdziesiątych urodzin starszych członków rodziny królewskiej. W artykule doliczono się dziewiętnastu zachowanych uigwe dotyczących królewskich bankietów, dzięki czemu historycy mogą opisywać je z taką szczegółowością.
Wewnętrzne i zewnętrzne bankiety
Ta sama okazja mogła być uczczona przez dwie strony. Zewnętrzna uczta gromadziła króla, następcę tronu i urzędników; dokument głosi, że urzędnicy cywilni i wojskowi powyżej trzeciego stopnia siedzieli na podłodze sali, podczas gdy pozostali siedzieli na dziedzińcu, a tancerzami w zespole tarasowym byli chłopcy w wieku kilkunastu lat. Wewnętrzna uczta była przeznaczona dla rodziny królewskiej i utytułowanych dam, a tam muzykę i taniec wykonywały artystki, przy czym po późnym XVIII wieku kobiety oddzielała od męskich muzyków kurtyna.
Co wymieniają protokoły
Uigwe to znacznie więcej niż menu. Według artykułu tomy poświęcone bankietom obejmują tymczasowe biuro powołane do zorganizowania wydarzenia, jedzenie, wykonanie instrumentów muzycznych i kostiumów, listy uczestników, muzyków i tancerzy, nagrody oraz rozliczenia. Zawierają ilustracje układu miejsc, przebiegu ceremonii, pieśni i tańców, kwiatów, rytualnych potraw oraz samych instrumentów. Na przykład rachunek wydatków na bankiet z 1848 roku przypisuje 63 procent kosztów jedzeniu, a 20 procent instrumentom muzycznym i kostiumom. Wikipedia dodaje, że UNESCO wpisało Uigwe do swojego programu Pamięć Świata w 2007 roku.
Ostatnia wielka uczta dworska
Jednym z najlepiej udokumentowanych późnych bankietów jest uczta z 1902 roku, którą cesarz Gojong wydał w Sali Hamnyeongjeon w pałacu Deoksu. Jak podaje The Korea Times, upamiętniała ona czterdziestą rocznicę jego panowania i wstąpienie do Giroso, stowarzyszenia wysokich urzędników, a jej program obejmował dwanaście choreograficznych tańców, występy muzyczne i rytuały. Jej zapis zachował się w Imin Jinyeondobyeong, zestawie stojących obrazów przedstawiających kolejne sekwencje widowiska, oraz w partyturach Daeakhubo. W 2021 roku Narodowe Centrum Gugak stworzyło immersyjną instalację artystyczną odtwarzającą tę ucztę — co było możliwe właśnie dzięki zachowanej dokumentacji.
Od bankietu po pokój hanok
Co właściwie odtwarza występ w sali hanok? Nic tak wystawnego jak uczta z 1902 roku. Strona rezerwacji nazywa go doświadczeniem, w którym w mieście budzi się królewski bankiet z epoki Joseon, i oferuje raczej atmosferę niż ceremonię: tradycyjne instrumenty, dworskie stroje dla muzyków, możliwość przymierzenia hanbok i replikę tronu. To rozsądne odczytanie słowa jinyeon w przypadku godzinnej rezerwacji i wskazuje właściwe oczekiwanie: ewokację, nie rekonstrukcję. Nie zobaczysz chłopięcego zespołu na prowizorycznej scenie i nie będziesz tego potrzebować.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza jinyeon?
Oznacza to uroczystą ucztę na dworze Joseon, dosłownie „ofiarowanie bankietu”. W badaniach nad późnym okresem Joseon terminem tym określa się całą rodzinę królewskich uczt okolicznościowych.
Skąd znamy szczegóły dotyczące jinyeon?
Z uigwe, królewskich ksiąg protokołu, z których – według badania opublikowanego w 2008 roku w „Korea Journal” – zachowało się dziewiętnaście dotyczących bankietów.
Czy seulskie przedstawienie jest rekonstrukcją prawdziwej uczty?
Nie. Strona rezerwacji prezentuje pokój w stylu hanok, odtwarzający atmosferę królewskiej uczty, a nie konkretną historyczną biesiadę.
Źródła